"ΑΝΡΩΝ ΕΠΙΦΑΝΩΝ ΠΑΣΑ ΓΗ ΤΑΦΟΣ" Θουκιδίδου Περικλέους Επιτάφιος

"Η λέξη ηρωισμός φοβάμαι ότι δέν αποδίδει τό ελάχιστο εκείνων τών πράξεων αυτοθυσίας τών Ελλήνων, πού ήταν καθοριστικός παράγων τής νικηφόρου εκβάσεως τού κοινού αγώνα τών εθνών, κατά τόν Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, διά τήν ανθρώπινη ελευθερία καί αξιοπρέπειαν."

"Εάν δέν υπήρχε η ανδρεία τών Ελλήνων καί ή γενναιοψυχία τους, ή έκβαση τού Β' Παγκόσμιο Πολέμου θά ήταν ακαθόριστη."

Ουίστον Τσώρτσιλ  (Από ομιλία του στό Αγγλικό κοινοβούλιο στίς 24 Απριλίου 1941.)

70 χρόνια μας χορήζουν από εκείνο τον ηρωικό Οκτώβρη του ΄40. Τότε που για άλλη μια φορά η Ελλάδα έγραφε μια από τις ενδοξότερες σελίδες της ιστορίας της. Μιας ιστορίας που είναι βαμένη με  αίμα και φορτωμένη με αμέτρητο πόνο ..... για να μπορούμε εμείς σήμερα να απολαμβάνουμε το αυτονοούμενο τη συλλογική και ατομική μας ελευθερία.


                                 ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ '40

28 Οκτωβρίου 1940. Ώρα 05:30 πρωινή. Πριν ακόμη φωτίσει η μέρα στην Ελληνοαλβανική μεθόριο, την ησυχία της νύχτας διέκοψε η ομοβροντία των ιταλικών πυροβόλων.
Είχε προηγηθεί η επίδοση από τον πρέσβη της Ιταλίας στην Αθήνα Εμμανουέλε Γκράτσι του Ιταλικού τελεσιγράφου στον πρωθυπουργό της Ελλάδας Ιωάννη Μέταξα την 3η πρωινή Ώρα, με το οποίο απαιτούσε την ελεύθερη είσοδο των Ιταλικών στρατευμάτων στο ελληνικό έδαφος, από της 6ης πρωινής.

Και η απάντηση ήταν «ΟΧΙ, δεν θα περάσουν». Μια απάντηση που απηχούσε το κοινό των Ελλήνων αίσθημα, και έμεινε ιστορική, γιατί ταιριάζει απόλυτα στην ψυχοσύνθεση και τις παραδόσεις των Ελλήνων
Το ΌΧΙ που έγινε σύνθημα, μετουσιώθηκε σε πράξη αντίστασης και μαζί με την ιαχή ΑΕΡΑ αντήχησαν στα βουνά και στα φαράγγια οι βροντερές φωνές των αγωνιστών για να γίνουν στη συνέχεια ο εφιάλτης των Ιταλών.
Γι’ αυτό εκεί στα βουνά και στα φαράγγια της Β. Ηπείρου και της Αλβανίας οι στρατιώτες μας σταμάτησαν, ανέτρεψαν, καταδίωξαν και κατατρόπωσαν τις ορδές του Ιταλικού φασισμού και ανάγκασαν το Χίτλερ να προστρέξει σε βοήθεια. Μόνο έτσι από κοινού Γερμανοί και Ιταλοί, για πρώτη φορά στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μπόρεσαν να καταβάλουν τη δύναμη αντίστασης ενός μικρού κράτους, της Ελλάδας, χρησιμοποιώντας πολλαπλάσιες δυνάμεις με τα πιο σύγχρονα μέσα που στην παρουσία τους και μόνο, οι ευρωπαϊκές χώρες είχαν ήδη υποταγεί.
Και ο Στρατός μας δε λύγισε. Αναγκάσθηκε απειλούμενος στα πλευρά του από τους Γερμανούς να συμπτυχθεί από την Αλβανία και να επιστρέψει χωρίς να έχει υποστεί ήττα από τους Ιταλούς.

Άφησε όμως εκεί τους νεκρούς του, τα ηρωικά του παιδιά για να φυλάσσουν τις νέες Θερμοπύλες. 13.936 από τους οποίους 1141 από Κρήτη , Αξκοί και Οπλίτες έπεσαν στα πεδία των μαχών.

Ας θεωρηθεί, αν θέλετε, υπόμνηση  για την εκπλήρωση του εθνικού μας χρέους προς αυτούς, οι οποίοι όπως αναφέρει ο Περικλής στον Επιτάφιο του, «όταν ευρέθησαν εις το μέσον του κινδύνου, έκριναν προτιμότερο να αποθάνουν υπερασπίζοντες την πατρίδα παρά να σωθούν υποχωρούντες»

Σήμερα που η μνήμη τείνει  να ξεφτίσει ,αυτούς, τους ηρωικούς μας νεκρούς αλλά και όλους τους άλλους, επώνυμους και ανώνυμους που πολέμησαν εκεί, έχουμε χρέος να θυμόμαστε και να τιμούμε.

ΑΥΓΟΥΣΤΕ ΚΑΛΕ ΜΟΥ ΜΗΝΑ ΝΑ ΣΟΥΝ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟ....

Ολοκληρώθηκαν με επιτυχία οι εκδηλώσεις που τελέστηκαν φέτος τον Αύγουστο στο Βενεράτο του Δήμου Παλιανής. Εκδηλώσεις που είχαν καλή οργάνωση,  ποιότητα και συμμετοχή του κόσμου.

Οι εκδηλώσεις διοργανώθηκαν και πραγματοποιήθηκαν από τον πολιτιστικό σύλλογο Βενεράτου

Συγκεκριμένα

Στίς 10 Αυγούστου ο Γιάννης Κασσωτάκης έδωσε μια καταπληκτική συναυλία σ' ένα φαντασμαγορικό φυσικό περιβάλλον στο ξωκλήσι του Αγίου Φανουρίου, στην έξοδο του ομώνυμου φαραγγιού.

Στίς 11 Αυγούστου παρέες μαζεύτηκαν στην "Άκρα" του χωριού, ένα μέρος με καταπληκτική θέα και αρχιτεκτονική και διασκέδασαν με μουσική και μαντινάδες από ερασιτέχνες οργανοπαίκτες του χωριού.

Στις 13 Αυγούστου στο χώρο του γυμνασίου δώθηκε συναυλία με τους Ψαρογιώργη, Μαρία & Κώστα Σκουλά και τον Γιώργη Μανωλάκη. Παράλληλα με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από το θάνατο του μεγάλου καλλιτέχνη  Νίκου Ξυλούρη ,ο πολιτιστικός σύλλογος Βενεράτου.

 τίμησε την Ουρανία Ξυλούρη συχωριανή και σύζυγο του μεγάλου Κρητικού λυράρη σε μία συγκινητική εκδήλωση

Στις 14 Αυγούστου παραμονή της εορτής της Κοιμησης της Θεοτόκου ,με το γειτονικό μοναστήρι της Παλιανής να εορτάζει ,πραγματοποιήθηκε παραδοσιακό γλέντι στον προαύλιο χώρο του γυμνασίου με το συγκρότημα του Γιώργη Σακαλάκη.

Εκτός όμως από τις εκδηλώσεις του πολιτιστικού συλλόγου πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το 5ο Διεθνές συμπόσιο γλυπτικής που συνδιοργανώθηκε από τους Δήμους Παλιανής και Ηρακλείου
Θέμα του Συμποσίου ο στίχος από το ποίημα “Ερωτικός λόγος” του Γιώργου Σεφέρη ” Στην πέτρα της υπομονής προσμένουμε το θάμα” .

Στις 12 Αυγούστου οι καλλιτέχνες παρουσίασαν τα έργα τους σε μια εκδήλωση που πλαισιώθηκε από παραδοσιακή μουσική γιορτή με κρασί και εδέσματα της περιοχής.
Συμμετείχαν δέκα γλύπτες/τριες οι :

■ Υann Guignabert ( Γαλλία )

■ Adeline Montassier ( Γαλλία )

■ Beata Rostas ( Ουγγαρία )

■ Gabriel Grama ( Ρουμανία )

■ Φωτεινή Χατζάκη ( Ελλάδα )

 ■ Κυριάκος Ρόκος ( Ελλάδα )

■ Χουλιαράς Γιώργος ( Ελλάδα )

■ Μανώλης Χαρκούτσης ( Ελλάδα )

■ Γιάννης Τσιγγένης ( Ελλάδα )

■ Γιώργος Νικολακάκης ( Ελλάδα )



.


 
 
 
 
 
 
 
Συγχαρτήρια παιδιά και του χρόνου ακόμα καλύτερα !!!
 
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΥΛΙΚΟ ΑΠΟ http://glypto.wordpress.com/

paliani gliptiki

5ο Διεθνές Συμπόσιο Γλυπτικής Βενεράτο Δήμου Παλιανής

Ξεκινησε τη Παρασκευή 23 Ιουλίου 2010, το 5ο Διεθνές Συμπόσιο Γλυπτικής.
Το Συμπόσιο Γλυπτικής αποτελεί έναν θεσμό που ξεκίνησε το Καλοκαίρι του 2006 από τον Δήμο Παλλιανής μετά από μια συνάντηση καλλιτεχνών από διάφορες χώρες, που αποφάσισαν να σμιλέψουν έργα στη πέτρα και να δωρίσουν τα γλυπτά αυτά στην περιοχή.

Με την πάροδο των χρόνων και με την συνεχώς αυξανόμενη συμμετοχή καλλιτεχνών απ’ όλη την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, το Συμπόσιο απέκτησε μεγαλύτερη φήμη και κύρος και έχει εξελιχθεί σε μια πραγματικά αποκεντρωμένη δράση Πολιτισμού στην ενδοχώρα με την υποστήριξη και πολλών θεσμικών φορέων όπως η Γ.Γ. Περιφέρειας Κρήτης, η ΤΕΔΚ, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση κ.α. .

Σήμερα, στη 5η του χρονιά και ενόψει του Καλλικράτη, συνδιοργανώνεται με τον Δήμο Ηρακλείου στο πλαίσιο της άριστης συνεργασίας που έχει ήδη ξεκινήσει. Ο νέος ισχυρός Δήμος Ηρακλείου, παραλαμβάνει ένα θεσμό με στέρεο παρελθόν και με σημαντική προοπτική για την ανάπτυξη της περιοχής.

Από τη Παρασκευή 23 Ιουλίου και μέχρι την Πέμπτη 12 Αυγούστου το κοινό θα μπορεί να συναντά τους καλλιτέχνες στο χώρο δημιουργίας τους (στο Βενεράτο) καθημερινά από 10π.μ. έως 6μ.μ.

Το Συμπόσιο θα ολοκληρωθεί την Πέμπτη 12 Αυγούστου και ώρα 20.30, με την Εκδήλωση Λήξης του Συμποσίου. Σε μια παραδοσιακή μουσική γιορτή με κρασί και εδέσματα της περιοχής, θα παρουσιαστούν τα έργα που φιλοτέχνησαν οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες και που στη συνέχεια θα διακοσμούν διάφορες περιοχές του Δήμου Παλλιανής και της πόλης του Ηρακλείου.

Οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στο 5ο Διεθνές Συμπόσιο Γλυπτικής είναι:

1.Γκίγκναμπερ Γιάν – Γαλλία

2.Γκράμμα Γκάμπριελ – Ρουμανία

3.Μοντασιέ Αντελίν – Γαλλία

4.Νικολακάκης Γιώργος – Ελλάδα

5.Ρόκος Κυριάκος – Ελλάδα

6.Ρόστας Μπεάτα – Ουγγαρία

7.Σκίλχιμ Kεφαλία – Αλβανία

8.Τσιγγένης Γιάννης – Ελλάδα

9.Χαρκούτσης Μανώλης – Ελλάδα

10.Χατζάκη Φωτεινή – Ελλάδα

11.Χουλιαράς Γιώργος – Ελλάδα

ΑΣΠΙΣ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ ΕΝΑ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ... ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΑΣΠΙΣ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ από τα παλαιότερα επαρχιακά αθλητικά σωματεία στην Κρήτη. Σωματείο που βοήθησε στην ανάπτυξη του αθλητισμού όχι μόνο των νέων του Βενεράτου αλλά και της ευρύτερης περιοχής.

Ιστορική αναδρομή

Ι) Η ανάπτυξη του ποδόσφαιρου στο Ηράκλειο

Η ανάπτυξη του ποδοσφαίρου στο Ηράκλειο αρχίζει ήδη από την εποχή πριν της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα το1906. Την περίοδο αυτή η Κρήτη βρισκόταν υπό την κηδεμονία των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής Αγγλίας, Γαλλίας, Ρωσίας και Ιταλίας. Κάθε μια είχε καταλάβει από ένα Νομό της Κρήτης. Τον Νομό Ηρακλείου κατείχαν οι Άγγλοι. Αυτοί, λοιπόν, σαν δάσκαλοι του ποδοσφαίρου άρχισαν να οργανώνουν στο Ηράκλειο αγώνες. Αρχικά μεταξύ των στρατιωτικών και ναυτικών ποδοσφαιρικών ομάδων κατόπιν δε μεταξύ Άγγλων και Ελλήνων, Άγγλων και Τούρκων και Ελλήνων και Τούρκων". Το γήπεδο που παίζονταν τα παιγνίδια ήταν τα λεγόμενα "Χεντέκια". Ένα σημείο της τάφρου των τειχών της πόλης στο Ν/Δ τους τμήμα. Το έτος 1911 ιδρύθηκε στο Ηράκλειο η πρώτη ελληνική ποδοσφαιρική ομάδα «Άμιλλα» (φωτο δεξιά) με πρόεδρο, τερματοφύλακα, και διαιτητή τον ιατρό γυναικολόγο, Μιχάλη Γερωνυμάκη. Η ομάδα είχε δυο τμήματα τους κίτρινους και τους κόκκινους. Αυτοί έδιδαν και μεταξύ τους συναντήσεις και με τα πληρώματα των στόλων Αγγλίας Γαλλίας κλπ. Κατά το έτος 1923 ιδρύθηκε η ποδοσφαιρική ομάδα «Αστήρ» με πράσινες φανέλες. Το έτος 1924, ιδρύθηκε η «ΕΓOΗ» με συγχώνευση του Αστέρος και άλλων ανεπίσημων ομάδων , το 1925 ο «Ο.Φ.Η» και το 1929 ο «Εργοτέλης» και η Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Ηρακλείου «ΕΠΣΗ». Ένα ακόμη ιστορικό σωματείο, ο «Ηρόδοτος» ιδρύθηκε το 1932.

ΙΙ) Η ανάπτυξη του ποδόσφαιρου στο Βενεράτο
Καταλυτικό στοιχείο για την ανάπτυξη του αθλητισμού σ’ ένα τόπο είναι η ύπαρξη ανθρώπινου δυναμικού και υποδομών.

Την περίοδο 1919 – 1920 το οικόπεδο που σήμερα βρίσκεται το παλιό γήπεδο, ανήκε στην Ι.Μ Επανωσήφη. Δωρίθηκε στην κοινότητα επί προεδρίας του Αντώνιου Ξενάκη ή Τζαγκαραντώνη,από τον τότε μητροπολίτη Κρήτης Τίτο Ζωγραφίδη μετά από αίτημα των κατοίκων και την μεσολάβηση του δασκάλου Ιωάννη Ξενάκη για μεταφορά του κοιμητηρίου που μέχρι τότε βρισκόταν στο χώρο που σήμερα βρίσκεται το δημοτικό σχολείο. Αργότερα το 1932 σε τμήμα του παραπάνω οικοπέδου μεταφέρεται το κοιμητήριο του χωριού και στη θέση ανεγείρεται το δημοτικό σχολείο, το οποίο και εγκαινιάστηκε το 1936.

Έναρξη αθλοπαιδιών Περίοδος 1937 - 1939

Από τους πρώτους δασκάλους που διορίστηκαν στο χωριό ήταν ο Σταύρος Πινακουλάκης (φωτο δεξιά) , ο οποίος πέρα από την διδασκαλική του ιδιότητα ήταν εξαίρετος αθλητής της εποχής με πολλές διακρίσεις και μετάλλια στο στίβο και από τους πρώτους ποδοσφαιριστές του ΟΦΗ.
Στο χωριό είχε αναλάβει εκτός των άλλων και την άθληση της λεγόμενης νεολαίας Μεταξά. Όσοι νέοι είχαν γεννηθεί την περίοδο 1915 -1924 μαζεύονταν κάθε απόγευμα Τετάρτης και Σαββάτου στην αυλή του δημοτικού σχολείου και γυμνάζονταν. Ήταν περίπου 64 άτομα. Αρχηγός της ομάδας ήταν ο Μετζάκης Ιωάννης (ένας από τους μετέπειτα 62 μάρτυρες) και υπαρχηγός ο Καραβελάκης Κώστας και σαλπιγκτές οι Τσακαλάκης Παντελής και Ποτηράκης Αντώνης. Η νεολαία αυτή είχε πολιτικό σκοπό και εξυπηρετούσε τις ανάγκες προπαγάνδας της δικτατορικής κυβέρνησης του Μεταξά.
Σε καμιά περίπτωση ο δάσκαλος δεν άφησε να ξεφύγει η νεολαία του Βενεράτου από αυτό που λάτρευε και δίδασκε …τον αθλητισμό και ιδιαίτερα τον κλασσικό. Ο χώρος όμως της αυλής του σχολείου ήταν μικρός. Το έμπειρο μάτι του διέκρινε ότι ο χώρος δίπλα στο νεκροταφείο ήταν κατάλληλος για την τέλεση αθλοπαιδιών.
Μετά από πολυήμερες προσπάθειες κατάφεραν χειρονακτικά να καθαρίσουν και να διαμορφώσουν το χώρο σε ένα ευρύχωρο για τις ανάγκες της εποχής στάδιο.

Γερμανική κατοχή 1940 - 1945

Με την κατάκτηση της Κρήτης από τους γερμανούς, η περιοχή του σημερινού Δήμου Παλιανής, αποτέλεσε έδρα ενός πολύ καλά οργανωμένου στρατοπέδου. Οργάνωσαν σε κάθε χωριού μια διαφορετική μονάδα. Έτσι είχαμε, στην Σίβα τις αποθήκες πυρομαχικών με την αντίστοιχη μονάδα ,στις Δαφνές την μονάδα εφοδίων πολέμου και πυρομαχικών, στο Βενεράτο στην περιοχή του Χανιού την μονάδα τεχνικής υποστήριξης ή αλλιώς flug company, στο παλιό χωριό και συγκεκριμένα στο δημοτικό σχολειό υπήρχαν τα μαγειρεία και η διοίκηση, στα Κεράσια υπήρχε η μπάντα του στρατοπέδου, στην Αυγενικη υπήρχαν αποθήκες πυρομαχικών, καθώς και τα οχήματα των κατακτητων. Οργανωθήκαν με τέτοιο τρόπο που έδειχνε ότι είχαν σκοπό να κάτσουν για ..πάντα...Ο χώρος του γηπέδου Βενεράτου δεν τους ξεφυγε,αφου τον θεώρησαν ιδανικό για την άθληση των στρατιωτών. Τελειοποίησαν λοιπόν το χώρο, βγάζοντας άλλη μια σειρά ελιές, με γκρειτερ έστρωσαν το χωρο,τοποθετησαν καινούργια τέρματα με δίχτυα, έβαψαν γραμμές έτσι έφτιαξαν ένα τέλειο για την εποχή γήπεδο. Να σημειώσουμε ότι αναβάθμισαν και το χώρο του στίβου που υπήρχε. Οι μονάδες ανά 2-3 μέρες έπαιζαν μεταξύ τους ποδόσφαιρο. Η μονάδα της μηχανικής υποστήριξης κέρδιζε πάντα, αφού διέθετε μια πολύ αξιόλογη ομάδα. Κατά διαστήματα, έπαιζαν και ντόπιοι μαζί με του γερμανούς. Κάποια στιγμή άρχισαν να παίζουν μόνο έλληνες εναντίον γερμανών. (Ανάμεσα στους παίχτες ήταν και ένας Ιταλός αιχμάλωτος με το όνομα Gorketti οι πληροφορίες τον αναφέρουν ως παίχτη της εθνικής ομάδας της Ιταλίας.)
Το καλοκαίρι του 1943 η «ομάδα» του Βενεράτου πετυχαίνει μεγαλειώδη και απρόσμενη νίκη επί της γερμανικής ομάδας Flug Company με σκορ 3-2 (Σκόρερ οι : Βολιτάκης Εμμανουήλ, Χελιδόνης Μιχάλης και Πολίτης Γεώργιος).

1945 εως σήμερα
• 1947 – 1952: η ομάδα του Βενεράτου αγωνίζεται με το όνομα «ΑΓΡΟΤΙΚΗ». Την ονομασία την πήρε επειδή όλοι οι παίχτες ήταν αγρότες.

AΓΡΟΤΙΚΗ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ.1947.

ΣΤΟ ΠΑΛΙΟ ΓΗΠΕΔΟ.ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΤΗΣ ΟΜΑΔΟΣ ΤΟΥ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ,ΛΙΓΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ.

• 1952: Αλλαγή του ονόματος σε «ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ» ονομασία απ’ τον ομώνυμο πρώτο οικισμό του χωριού.

1952.ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ

Οι ποδοσφαιριστές της δεκαετίας του 50 είχαν δημιουργήσει την καλύτερη ομάδα που είχε ποτέ το Βενεράτο. Σε μια ολόκληρη δεκετία γνώρισαν μια μόνο φορά την ήττα από τον Ηρόδοτο με 1-0

ΑΠΟΛΛΩΝ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ 1957.
ΣΤΙΣ ΑΣΙΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΜΑΤΣ ΝΑ ΛΗΓΕΙ 1-1.ΣΚΟΡΕΡ Ο ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ.Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΠΑΙΚΤΩΝ ΕΓΙΝΕ ΜΕ ΓΑΙΔΟΥΡΙΑ ΜΕΣΩ ΚΕΡΑΣΙΩΝ.
Σε αυτήν τη φωτογραφία: ΠΑΝΩ: ΚΑΡΑΒΕΛΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ, ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΑΚΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ,ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ,ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΒΟΛΙΤΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΙΚΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ,ΘΕΟΦΙΛΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΧΟΝΔΡΟΖΟΥΜΑΚΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ. ΚΑΤΩ:ΨΑΛΙΔΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ,ΞΕΝΑΚΗΣ ΚΙΜΩΝ,ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ,ΑΜΠΑΡΤΖΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ,ΚΟΣΜΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

• 1961: Οριστική μετονομασία σε «Α.Σ. ΑΣΠΙΣ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ»

Η επισημη φανέλα ης ομάδας και η σφραγίδα του σωματείου(μινωική ασπίδα ,αρχαιολογικό μουσείο Ηρακλείου)

Α.Σ. ΑΣΠΙΣ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ 1970.ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ.
Σε αυτήν τη φωτογραφία: ΠΑΝΩ: ΚΟΥΒΙΔΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ, ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ , ΠΟΥΛΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, ΜΑΥΡΟΝΥΧΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ,ΒΑΜΒΟΥΚΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ,ΣΥΜΑΙΟΥΔΑΚΗΣ ΔΗΜ.,ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ, ΠΑΥΛΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ.
ΚΑΤΩ: ΟΡΦΑΝΟΥΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΤΙΟΣ,ΒΟΥΡΤΖΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ,ΚΑΡΑΒΕΛΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ, ΖΕΙΝΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, ΚΑΤΣΟΥΛΑΣ ΤΟΛΗΣ, ΧΕΛΙΔΟΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ, ΜΠΟΛΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ.
• 1973: Αήττητη πρωταθλήτρια Γ΄ κατηγορίας
Χαρακτηριστικό της ομάδας ήταν οι παίκτες εκτός Βενεράτου, κυρίως από Αυγενική και Δαφνές. Τότε θεωρούνταν ότι η Ασπίδα εκπροσωπούσε όλες τις περιοχές εκτός Ηρακλείου (Τέμενος, Μαλεβύζι, Αγ. Βαρβάρα). Το 1973 σάρωσε στο τοπικό πρωτάθλημα βγαίνοντας πρωταθλήτρια και αήττητη.

Α.Σ. ΑΣΠΙΣ ΒΕΝΕΡΑΤΟΥ

Γήπεδο Εργοτέλη.Στον αγώνα μπαράζ με το Δωριέα 1973
Σε αυτήν τη φωτογραφία: ΚΑΡΑΒΕΛΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ, ΟΡΦΑΝΟΥΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ, , ΒΑΜΒΟΥΚΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, ΜΑΥΡΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΜΠΟΛΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ κ.α.

• 1980 Ο πράσινος Άγιαξ 

Ονομασία που πήρε, λόγω χρώματος της φανέλλας. "Ηγέτης" της ομάδας ο παλιός ποδοσφαιριστής του ΟΦΗ και του Εργοτέλη Μανώλης Σταυρουλάκης

Φωτο: Πάνω οι Φανουργιάκης Μαθιός, Βαμβουκάκης Αντώνης, Μαραγκάκης Ευάγγελος, Πρωιμάκης Χαράλ., Αμπαρτζάκης Μιχάλης, Σφακιανάκης  Θάνος,Τριαματάκης Γρηγόρης,Δριγιανάκης Γιώργος.    Κάτω: οι Γαρυφαλάκης Κώστας, Πλαϊτης Λάμπρος, Καραμανωλάκης Γιάννης, Χελιδόνης Χαρ.,Οικονομάκης Εμμ.( μόλις 14 ετών), Σταυρουλάκης Μαν.,Βλαχάκης Σπύρος
• 1988: Πανάξια πρωταθλήτρια Β΄ κατηγορίας με μέσω όρο ηλικίας 17 χρόνων.

Η ομάδα που χάρισεστο Βενεράτο την μεγαλύτερη επιτυχία, την άνοδο στην Α΄κατηγορία. Χαρακτηριστικό της οι πιτσιρικάδες με μέσο όρο ηλικίας μόλις τα 17 έτη.
Πάνω: Κωνσταντινίδης Λάκης (έφορος), Μοσχούτης Ευαγγελος (προπονητής), Σφακιανάκης Νίκος, Σταυρουλάκης Γιάννης, Παπαδάκης Απόστολος, Οικονομάκης Στέλιος, Βαρούχας Μάκης, Ζαϊμάκης Δημήτρης, Κλινάκης Θανάσης, Οικονομάκης Λάζαρος (πρόεδρος)

Κάτω : Αλεξανδρής Βασίλης (αντιπρόεδρος), Κλινάκης Μανώλης, Μαυρογιαννάκης Μύρος, Τριαματάκης Γρηγόρης, Σταυρουλάκης Μαρίνος, Μελαμπιανάκης Γιάννης, Καραμανωλάκης Ιωάννης

• 1992: Αήττητη πρωταθλήτρια Γ΄ κατηγορίας.

• 1995: Δευτεραθλήτρια Β΄ κατηγορίας , πίσω από τον ΟΦΗ 94.

Η Ασπίδα της χρονιάς αυτής έκανε μια ξέφρενη πορεία στην Β΄κατηγορία. Με παίκτη και προπονητή τον μόλις 27 χρονών Κλινάκη Μανώλη, έφτασε μια ανάσα πριν τον τίτλο.

Πάνω: Μαστραντωνάκης Ιωαννης, Καραγιωργάκης Νίκος, Μονιάκης Γιωργος, Οικονομάκης Κώστας, Μαστραντωνάκης Στέλιος, Οικονομάκης Μανώλης, Παπακώστας Αποστ., Ζαϊμάκης Δημ., Κλινάκης Μανώλης, Αμπαρτζάκης Μιχ. Κάτω : Ορφανουδάκης Γιάννης, Μαυρονύκτης Εμμ., Κλινάκης Σπύρος, Στεφανουδάκης Γιάννης, Σταυρουλάκης αρίνος, Ξενάκης Στέλιος, Περδικάκης Ευάγγελος, Μαραγκάκης Ευάγγελος.

• 2003: Αήττητη πρωταθλήτρια Γ΄ κατηγορίας.

Ασπίδα 2006

Στο καινούργιο γήπεδο του Δήμου Παλιανής. Η τελευταία σύνθεση της ομάδας με το όνομα Ασπίδα. Πάνω: Σφακιανάκης Σπ. (Γ.Γ), Μαυρονύκτης Ν.(ταμίας), Καλαρετάκης Εμμ., Στεφανουδάκης Ι., Μαστραντωνάκης Στ., Αναστασάκης Σπ., Μαυρογιανάκης Μ., Οικονομάκης Εμμ., Ζαϊμάκης Δ.,Οικονομάκης Στ., Οικονομάκης Μιχ.(προπονητής), Κλινάκης Δ. (πρόεδρος), Κασωτάκης
(αντιπρόεδρος)
Κάτω: Καραγιωργάκης Ν., Ξενάκης Στ.,Σταυρουλάκης Μ., Ζαιμάκης Π, Οικονομάκης Λ., Γουβιανάκης Ηρ., Σακαλάκης Γ.,Οικονομάκης Γ.,Βιτσάκης Ν.,Μαραγκάκης Α., Παπαδάκης Κ., Βιτσάκης Κ.,Σταυρουλάκης Ν.

• Α.Σ. ΠΑΛΙΑΝΗ 2008

Το 2008 η Ασπίδα Βενεράτου συνενώνεται με την ομάδα της Αυγενικής σ' ένα σύλλογο την ομάδα "ΠΑΛΙΑΝΗ 2008", το γήπεδο ονομάζεται τιμητικά "Στάδιο Ασπίδα"

Παράλληλα δημιουργείται η Ακαδημία ποδοσφαίρου Παλιανής, στην οποία συμμετέχουν 100 περίπου παιδιά από την περιφέρεια του ομώνυμου δήμου.Σήμερα η Ακαδημία  Παλιανής αγωνίζεται με τρείς ομάδες στα παιδικά πρωταθλήματα του Ηρακλείου.

Φωτο: Τα παιδιά που γεννήθηκαν τα έτη 1998 - 2002

Πηγές

• Επετειακό Ημερολόγιο 2006 Α.Σ. Ασπις Βενεράτου
• Ημερολόγιο Α.Σ. Παλιανής 2008
• Αρχείο Α.Σ. Ασπίς Βενεράτου

Θερμές ευχαρηστίες τον Στέλιο Ξενάκη για τις πληροφορίες, το υλικό και τις φωτογραφίες

ΑΔΗΜΟΣΙΕΥΤΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ (Μ.Κόρακα προς τον πρόξενο Ι Μιτσοτάκη για τις σφαγές στα χωριά της επαρχίας Τεμένους και Μαλεβιζίου (8/1866 - 8/1867)

Ιστορικά στοιχεία

Το 1858 με το κίνημα του Μαυρογένη παραχωρούνται με ειδικό φιρμάνι, στους Κρητικούς διάφορα φορολογικά, θρησκευτικά, διοικητικά και δικαστικά προνόμια που μαλακώνουν ως ένα βαθμό τις συνθήκες της σκλαβιάς. Η μεγάλη Κρητική επανάσταση 1866-69 αποτελεί την κορυφαία έκφραση της επιθυμίας του κρητικού λαού για Ένωση και του πόθου του να ζήσει ελεύθερος. Δύο αφορμές πυροδοτούν τη νέα έκρηξη. Η επιβολή νέων φόρων και το λεγόμενο μοναστηριακό ζήτημα. Η επανάσταση διαρκεί τρία χρόνια και δίνει θαυμάσια δείγματα ηρωισμού και αυτοθυσίας. Απασχολεί ακόμα σοβαρά την ευρωπαϊκή διπλωματία, ως σημαντικό τμήμα του όλου ανατολικού ζητήματος. Αποκορύφωμα της νέας επανάστασης είναι το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου το Νοέμβριο του 1866, η γιγαντομαχία του Λασιθίου το Μάη του 1867, καθώς και οι φονικές μάχες που σημειώνονται σε πολλά χωριά των Χανίων, του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου. Συγκεκριμένα για το Ηράκλειο μεγάλες μάχες διεξήχθησαν στις Δαφνές Ιούλιος 1867 «μάχη του Μύλου» στην οποία σκοτώθηκε ο καπετάν Βολιτάκης ,την σωρό του οποίου διέσωσε ο θρυλικός Τζαγκαραντώνης, στον Άγιο Μύρωνα Αύγουστος 1867, στα Βορίζια Σεπτέμβριος 1867 κ.α. Το Αρκάδι σήμανε στο ρολόι της Ιστορίας. Στάθηκε ένα ιστορικό ορόσημο που εκπέμπει μηνύματα και καθρεπτίζεται η δύναμη και η αποφασιστικότητα της κρητικής ψυχής.

Με τις αλλεπάλληλες αυτές εκρήξεις της κρητικής ψυχής δέχεται ένα ηχηρό ράπισμα ο Τούρκος δυνάστης, επηρεάζεται η ευρωπαϊκή διπλωματία και ανοίγει το μονοπάτι για περιορισμένες και αργότερα ευρύτερες παραχωρήσεις στο λαό του αιματοκυλισμένου νησιού της Κρήτης. Το μονοπάτι αυτό αποτελεί ο "Οργανικός Νόμος" που ισχύει από το 1868. Σύμφωνα με το Νόμο αυτό, η Κρήτη ονομάζεται Γενική Διοίκηση, με διοικητή που ορίζεται από το Σουλτάνο και πλαισιώνεται από ένα Μωαμεθανό και ένα χριστιανό σύμβουλο. Το νησί διαιρείται σε πέντε διοικήσεις και είκοσι επαρχίες, με ίση αντιπροσώπευση και των δύο στοιχείων.

Ιδρύονται μικτά δικαστήρια και αναγνωρίζεται η ισότητα των δύο γλωσσών. Με τον Οργανικό αυτό Νόμο διοικείται η Κρήτη ως το 1877.

Οι εκθέσεις για το φόρο αίματος της Ανατολικής Κρήτης στην μεγάλη επανάσταση του 1866 -69

Συγκλονιστικά ιστορικά ντοκουμέντα της συμβολής των ανατολικών επαρχιών της Κρήτης στην μεγάλη επανάσταση του 1866 -69, αποτελούν οι δύο αδημοσίευτες εκθέσεις στις οποίες καταγράφονται οι σφαγές, τα βασανιστήρια, οι καταστροφές στα χωριά, στις εκκλησίες, τα μοναστήρια, στις περιουσίες και τα νεκροταφεία.

Οι εκθέσεις συντάχθηκαν και οι δυο τον Αύγουστο του 1867αποτελούν τον κατάλογο των θυσιών της Ανατολικής Κρήτης μέχρι το μέσο της μεγάλης επανάστασης. Καταγράφουν με παραστατικό τρόπο το φόρο αίματος που πλήρωσαν οι 11 επαρχίες της Ανατολικής Κρήτης( σημερινοί νομοί Ηρακλείου και Λασιθίου) κατά την εκστρατεία του Ομέρ πασά στο Λασίθι τον Μάιο έως τον Ιούνιο του1867, καθώς και όσες προηγήθηκαν και ακολούθησαν κατά την επιστροφή του στο Ηράκλειο
Η πρώτη έκθεση που αφορά την περιοχή Λασιθίου είναι υπογεγραμμένη από τον Κων/νο Σφακιανάκη Γενικό αρχηγό Ανατολικής Κρήτης και η δεύτερη που αφορά τις επαρχίες Τεμένους, Μαλεβιζίου ,Μονοφατσίου, Καινουργίου και Πυργιωτίσσης αν και ανυπόγραφη εικάζεται ότι ανήκει στον Μιχ. Κόρακα Γενικό αρχηγό Ηρακλείου. Και οι δυο εκθέσεις που βρίσκονται σήμερα στο Ιστορικό Μουσείο Ηρακλείου ήταν στην κατοχή του υποπρόξενου της Ρωσίας στο Ηράκλειο Ιωάννη Μιτσοτάκη με τίτλο « Εκθέσεις των υπό Τούρκων διαπραχθέντων κακουργημάτων κατά την τελευταία Κρητική Επανάσταση 1866 -1868» ( αλλά καταγράφονται θύματα και βανδαλισμοί μέχρι το 1867) και είναι πιθανόν να απευθύνονταν προς αυτόν για λογαριασμό της Ρωσικής ορθόδοξης αυτοκρατορίας, στην οποία ο ντόπιος πληθυσμός ευελπιστούσε περισσότερο για βοήθεια.

Για να πάρουμε μια ιδέα για το μέγεθος των φρικαλεοτήτων που έγιναν παραθέτω μια περιγραφή για το χωριό Μούλια
«Εκ των δύο οικιών την μία κατέκαυσαν την δε εκκλησίαν Άγιος Απόστολος βεβηλώσαντες κατέκαυσαν.
Κατά τον Αύγουστο ’67 συλλαβόντες τους υποτετεγμένους Δ. Μανουσάκην, Απ. Χοιρομουριδάκην και Ζ. Κορνιλάκην, δέσαντες τας χείρας , εξωρύξαντες τους οφθαλμούς ,αποκόψαντες τας χείρας ,την ρίναν, τα ώτα, τα χείλη απεκεφάλισαν.»

Από την έκθεση η οποία δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από την εφημερίδα «ΠΑΤΡΙΣ» σε ειδικό ένθετο της 18/12/2008« Η Μεγάλη Κρητική Επανάσταση 1866 – 69 –ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ » θα παραθέσω στοιχεία που αφορούν μόνο την περιοχή των χωριών της περιοχής μου. Για όποιον ενδιαφέρεται για περισσότερα στοιχεία μπορεί να διαβάσει στο http://www.kairatos.com.gr/enthetapatris.htm

Οι εκθέσεις για το φόρο αίματος στα Πεντοχώρια

Βενεράτο

Το χωριό όλο απεγυμνώθει. Μια φάμπρικα οινοπνευμάτων και ελαίου μετά των εν αυτή 2000 μέτρων κρασιού κατεκάη. Τας πλειοτέρας οικίας εξελεηλάτησαν .Τας εκκλησίας του Άγιου Γεώργιου και της Θεοτόκου εβεβήλωσαν και κατέκαυσαν. Τους τάφους των νεκρών άπαντες ηνέωξαν. Τον γέροντα Γεώργιο Μπουτζούκη ετών 100 εφόνευσαν την 16 Σεπτεμβρίου 1866. Υπερ τας 500 ελαίας κατέκοψαν.
Φονευθέντες.
Ο Γιάννης Γαροφαλάκης ετών 25, άγαμος εις Βορίζα, την 22 Σεπτεμβρίου 1866.
Ο Νίκος Χρονάκης ετών 30,έγγαμος, εις Δαφνές στις 8 Ιουλίου 1867 ,ορφανό έν.
Το γυναικείο Μοναστήρι της Παλιανής « Η Κοιμησις της Θεοτόκου» βεβηλωθέν , κατεκάη μετά 20 κελλίων. Τας εικόνας κατεσύντριψαν, άλλας δε μεταταγόντες εις Ηράκλειον επώλησαν εις δημοπρασίαν.

Δαφνές
Το χωρίον τούτο λεηλατηθεί δις, υποτεταγμένων όντων των κατοίκων. Αι εκκλησίαι Αγία Ζώνη και Άγιος Ιωάννης βεβηλώθείσαι εκάησαν. Τους υποτεταγμένους Γεώργιον Χιονιάν και Ιωάννην Ζαφειράκην δολοφόνησαν την 25 Αυγούστου 1867. Τον πρώτον δε ετών 50, έχοντα τέκνα πέντε, έκαυσαν. Τον Γεώργιον Λαρέντζον ,ετών 100, άοπλο κατέκαυσαν ζώντα εις Κουτζουνάρες, ορφανά τέσσερα. Εξ οικίας εξεστέγασαν, τα σπαρτά έκαυσαν και διήρπασαν. Τους τάφους ηνέωξαν εκθέτοντας τους νεκρούς εις βορά των ζώων. Την παρθένον Αικατερίνην Παπαδοπούλαν συλλαβόντες την 2 Αυγούστου 1867 διέφθειραν, είτα ραβδήσαντα αυτήν ανειλεώς ,εγκατέλειψαν.

Κεράσα
Άπασαι αι οικίαι ελεηλατήθησαν. Αι δε εκκλησίαι Άγιος Γεώργιος και Θεοτόκος βεβηλωθείσαι κατεκάησαν.
Φονευθέντες
Ο Χρόνης Κωστάκης εκάη εις το ηρωικό μοναστήριον «Αρκάδι».
Ο Αναγνώστης Μυλοποταμιτάκης , ετών 30, εις Ασίτες, 3 Μαίου 1867, άγαμος
Ο Κων/νος Δημητρόπουλος Αριφάκης, ετών 30, εις Άγιο Μύρωνα,2 Αυγούστου 1867, έγγαμος.

Ευγενική
Άπασας τας οικίας απεγύμνωσαν. Τας εκκλησίας Άγιος Γεώργιος ,Θεοτόκος και Μιχαήλ Αρχάγγελος βεβηλώσαντες απετέφρωσαν. Την σπηλιάν αυτού του χωρίου, περιέχουσαν περιουσίαν τριών χωρίων αξίας υπέρ το εκατομμύριον ελεηλάτησαν.
Εκτός του χωρίου εφόνευσαν τον υποτεταγμένον Στρατήν Σφακιανό, ετών 40, ορφανά πέντε.
Εφονεύθη
Ο Ιωαννης Βλαχάκης ετών 25, εις Δαφνές 8 Ιουλίου 1867, άγαμος

Σίβα
Εκ των 40 οικιών αίτινες ελεηλατήθησαν , αι 25 εκάησαν. Τας εκκλησίας Άγιος Γεώργιος, Ζωοδόχος Πηγή και Αγία Παρασκευή βεβηλώσαντες κατέκαυσαν.
Εφονεύθη ο Κων/νος Παπάς ,ετών 20, εις Βροντήσι , 21 Σεπτεμβρίου 1866, άγαμος.

Ως ελάχιστο φόρο τιμής το αφιέρωμα σ' όλους αυτούς που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν, θυμίζοντας μας ότι η λευτεριά ποτέ δεν ήταν δεδομένη.
Οι αγώνες αιώνων στο θυσιαστήριο της αδούλωτης σκέψης και των πνευματικών αξιών βρήκαν  τη δικαίωσή τους. Στέρεψαν  οι ποταμοί αιμάτων, που για τον ίδιο σκοπό έρρεαν ακατάπαυστα, και οι πόθοι τους έγιναν πραγματικότητα μετά από σκληρούς και πολυαίμακτους αγώνες.

.ΕΜΙΣΕΨΕ Η ΑΠΟΚΡΙΑ ΜΕ ΛΥΡΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΗΡΘΕ Η ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ Μ' ΕΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕ ΚΡΟΜΜΥΔΙΑ

Απόκαμεν η Αποκρά, η όμορφη κοπέλα
κι έφταξεν η Σαρακοστή η λαχανοσκουτέλα

Μ' αυτές τις μαντινάδες ο λαός μας αποχαιρετά  το ξεφάντωμα και την ευωχία της Αποκριάς και υποδέχεται την λιτή περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής
Συμβολικά στη Γέργερη ένας μεταμφιεσμένος την Καθαρά Δευτέρα μεταφέρει την εικόνα  της Σαρακοστής έχοντας κρεμάσει στο καπέλο του τα πιο χαρακτηριστικά  γνωρίσματά της: χοχλιούς και κρεμμύδια.

Σαρακοστή - Περίοδος σωματικής και ψυχικής καθαρσης
Είναι η αρχαιότερη από τις μεγάλες νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα.  Ονομάζεται "Σαρακοστή" γιατί περιλαμβάνει σαράντα ημέρες νηστείας, δηλ. από την Καθαρή Δευτέρα μέχρι και την Παρασκευή πριν το Σάββατο του Λαζάρου, οπότε ακολουθεί η Κυριακή των Βαΐων και η Μεγάλη Βδομάδα. "Μεγάλη" Σαρακοστή ονομάζεται όχι για τη μεγάλη διάρκειά της αλλά για τη σημασία της που γίνεται σε ανάμνηση των Παθών του Χριστού. Αποτελεί την προετοιμασία των πιστών για τη γιορτή της Ανάστασης του Χριστού. Στη πραγματικότητα μαζί με την εβδομάδα των Αγίων Παθών είναι πεντηκονθήμερη περίοδος.Η προετοιμασία περιλαμβάνει τόσο τη σωματική κάθαρση με την αυστηρή νηστεία αλλά και την ψυχική κάθαρση με τη συμμεροχή στα λατρευτικά δρώμενα της εκκλησίας και την πνευματική ανύψωση μέσω της μετάνοιας «...Ει μη εν προσευχή και νηστεία»

Η Μεγάλη Εβδομάδα δεν περιλαμβάνεται στη Σαρακοστή αν και συνεχίζεται η νηστεία που είναι ιδιαίτερα αυστηρότερη. Σε όλες τις ημέρες της Μεγάλης Σαρακοστής τηρείται αυστηρή νηστεία εκτός του Σαββάτου και Κυριακής, όπου γίνεται κατάλυση οίνου και ελαίου. Εξαίρεση αποτελεί η γιορτή των Αγίων Τεσσαράκοντα μαρτύρων όπου καταλύεται  λάδι καθώς και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και η Κυριακή των Βαίων οπότε καταλύεται  ψάρι.

Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα τηρείται αυστηρή νηστεία ακόμα και το Μεγάλο Σάββατο όπου είναι και το μόνο Σάββατο του έτους που, σύμφωνα με τους κανόνες της εκκλησίας, δεν καταλύεται το λάδι.

Φαγητά Σαρακοστής:

Τα κύρια φαγητά που παρασκευάζουν οι νοικοκυρές της Κρήτης για τη Σαρακοστή του Πάσχα είναι τα άγρια χόρτα: καλίτσες (γλυκά πρώιμα άγρια ραδίκια), ασκολύμπροι (ασκόλυμπρα άγρια-αγκάθινα χόρτα), τζόχοι (ζοχοί), ψικοσιρίδες (πικρώδη άγρια χόρτα), χοιρομουρίδες (άσχημα στην εμφάνιση, όμως νοστιμότερα άγρια χόρτα), σταμναγκάθι (αγκαθωτό ραδίκι), ραπανίδες, παπούλες κ.α. και βεβαίως οι χοχλιοί (σαλιγκάρια βραστά, μπουμπουριστά κ.α.), τα διάφορα γιαχνί, τα βραστά όσπρια, ο χυλός (με αλεσμένο στάρι), οι βρουβόπιτες (πίτες με χόρτα ή γούλες), τα κουκιά (βραστά και πουρέ) κ.α.
Έθιμα Σαρακοστής
. "Λείπουν τα... έθιμα από την Σαρακοστή;" θα μπορούσαμε να πούμε , παραλλάσσοντας  την λαική έκφραση."Λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή" Φυσικά και όχι. Η Μεγάλη Σαρακοστή,  χαρακτηρίζεται μεταξύ άλλων από δεκάδες έθιμα και παραδόσεις, οι ρίζες των οποίων χάνονται στα βάθη των αιώνων. Πιστοί σε κάθε γωνιά της χώρας, τηρούν μέχρι σήμερα με περίσσια προσήλωση και μεράκι έθιμα και παραδόσεις που κορυφώνονται την Μεγάλη Εβδομάδα και ολοκληρώνονται την Κυριακή του Πάσχα
Έθιμα Καθαράς Δευτέρας
Την Καθαρά Δευτέρα πρωί - πρωί καθαρίζονται τα πιάτα, τα μαγειρικά σκεύη και λοιπά κουζινικά με βραστό νερό και πολύ σαπούνι για να φύγει κάθε απομεινάρι φαγητού που "λερώνει", είναι δηλαδή πασχαλινό...
Κι ακόμη "γιατί ο Χριστιανός καθαρίζει κι από πλευράς διατροφής, γιατί σταματά κάθε κρεάτινο φαγητό κι αρχίζει τα νηστίσιμα. Βγαίνει στην ύπαιθρο, ακριβώς για να τονίσει την έννοια του καθαρμού και της αλλαγής. Ως και το ψωμί της μέρας ζυμώνεται νηστίσιμο, σαν τ' άζυμα της Παλαιάς Διαθήκης, η λαγάνα". Τα απομεινάρια δε της προηγούμενης μέρας τα θάβανε και τα κλαίγανε με μοιρολόγια, όπως:
Ο Κρέως εξεψύχησε κι ο Τύρος αποθαίνει,
και ο καημένος ο Κουκάς, εις το τραπέζι μπαίνει!
Το πρωί της Καθαρής Δευτέρας κατά το έθιμο, αλείφανε τις παλάμες τους με λάδι και μουζουδιά από το τσικάλι ή το τηγάνι τους και στη συνέχεια προσπαθούσαν να μουζώσουν όποιον βρισκόταν στο δρόμο τους.
 Η νοικοκυρά το τυρί που περίσσευε από την Τυρινή το φυλούσε και το έπαιρνε μαζί της στην Ανάσταση, κι όταν ο παπάς έλεγε το "Χριστός Ανέστη" το μοίραζε στους συγγενείς, για να μη βγάζουν καλόγερους (δοθιήνες).

Άλλο έθιμο είναι αυτό του καδή (παλιός τούρκος δικαστής) που επιβάλλει μια αστεία τιμωρία,σε κάποιο κατηγορούμενο που  διέπραξε κάποια  αξιόποινη πράξη  π.χ. τον καταδικαζει να μιμηθεί τη φωνή γαϊδάρου, πετεινού κ.λπ.)

Επίσης γνωστό έθιμο είναι το φτιάξιμο της αρμυρόπιτας της πίτας δηλαδή που ζυμώνεται από μια κοπέλα της γειτονιάς, με αλεύρι που δεν είναι από το σπίτι της και με πολύ πολύ αλάτι. Ψήνεται το απόγευμα της Καθαρής Δευτέρας στα κάρβουνα. Τρώγεται κρυφά, το βράδυ της ίδιας μέρας από τα κορίτσια, για να διψάσουν τη νύχτα και να ονειρευτούν πώς κάποιος τους δίνει νερό. Αυτός πιστεύουν πως θα ειναι και ο μελλοντικός σύζυγός τους. Ωσπου να τις πάρει ο ύπνος ψιθυρίζουν και μελετούν:
- Αυτός που θα στεφανωθώ, να μου δώσει το νερό!
Η Κυρά Σαρακοστή
Ενα εθιμο που εχει σχεδόν χαθεί ειναι αυτό της Κυρά Σαρακοστής. Την χρησιμοποιούσαν σαν ενα ιδιόμορφο ημερολόγιο για να μετρούν τις βδομάδες της νηστείας (Σαρακοστής).
Η κυρά Σαρακοστή στις περισσότερες περιοχές ήταν μια χάρτινη ζωγραφιά. Απεικόνιζε μια γυναίκα με σταυρωμένα χέρια, λόγω προσευχής, χωρίς στόμα, λόγω νηστείας, και με εφτά πόδια που αναπαριστούσαν τις επτά εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής. Κάθε Σάββατο έκοβαν ένα πόδι και έτσι ήξεραν πόσες βδομάδες νηστείας απέμεναν μέχρι το Πάσχα. Το Μεγάλο Σάββατο, έκοβαν και το τελευταίο πόδι.
Αυτό το κομμάτι χαρτί το δίπλωναν καλά και το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο. Τοποθετούσαν το σύκο αυτό μαζί με άλλα, και σε όποιον το έβρισκε θεωρούνταν ότι του έφερνε γούρι.
Σε άλλα μέρη της Ελλάδας η Κυρά Σαρακοστή δεν ήταν φτιαγμένη από χαρτί, αλλά από ζυμάρι. Το ζυμάρι φτιαχνόταν με αλεύρι, αλάτι και νερό. Η διαδικασία ήταν κι εδώ η ίδια όπως και με την χάρτινη. Μια παραλλαγή του εθίμου της Κυράς Σαρακοστής είναι φτιαγμένη από πανί και γεμισμένη με πούπουλα.
Η Κυρά Σαρακοστή που έφτιαχναν στον Πόντο ήταν διαφορετική. Εκεί κρέμαγαν από το ταβάνι μια πατάτα ή ένα κρεμμύδι που πάνω του είχαν καρφωμένα εφτά φτερά κότας. Κι εδώ κάθε βδομάδα αφαιρούσαν ένα φτερό κι έτσι μέτραγαν το χρόνο μέχρι την Ανάσταση. Αυτό το «ημερολόγιο» το ονόμαζαν Κουκουρά.
Για την Κυρά Σαρακοστή εχουν γραφτεί και οι εξής στίχοι :

Την Κυρά Σαρακοστή

που 'ναι έθιμο παλιo

οι γιαγιάδες μας την φτιάχναν
με αλεύρι και νερό.
Για στολίδι της φορούσαν
στο κεφάλι εναν σταυρό
μα το στόμα της ξεχνούσαν
γιατι νήστευε καιρό.
Και τις μέρες της μετρούσαν
με τα πόδια της τα επτά.
Κόβαν ένα την βδομάδα
μέχρι 'νάρθει η Πασχαλιά.
Τα Ψυχοσάββατα
Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής δεσπόζει η λατρεία των νεκρών με τα Ψυχοσάββατα. Το πρώτο Σάββατο, των Αγίων Θεοδώρων, είναι Ψυχοσάββατο, αφιερωμένο στους νεκρούς «πάππου προς πάππο». Φτιάχνουν κόλλυβα και τα πηγαίνουν στην εκκλησία. Κάνουν μνημόσυνα στο νεκροταφείο και προσφέρουν πίτες, κουλούρια και άλλα νηστίσιμα φαγητά στα σπίτια των γειτόνων για να συγχωρήσουν τις ψυχές των νεκρών.
Αλλωστε οι νεκροί πιστεύεται ότι βρίσκονται ήδη από την αρχή του Τριωδίου στον επάνω κόσμο. Τα πράγματα λοιπόν είναι... επικίνδυνα για τη ζωή. Ετσι πρέπει να τις καλοπιάσουν για να βοηθήσουν στην αναπαραγωγή της ζωής και στη βλάστηση της φύσης.
Το Ψυχοσάββατο στην Κρήτη λένε ότι οι ψυχές κάθονται στα δέντρα και μας βλέπουν. Αν κόψεις ένα κλαδί θα πέσουν κάτω και θα παραπονεθούνε… για αυτό  την παραμονή και ανήμερα του Ψυχοσάββατου δεν κόβουν δέντρα.


.ΚΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ !!!